تبلیغات
منطق،معمار اندیشه - متصلۀ لزومیه در منطق سینوی و نسبت آن با استلزام اکید و شرطی ربطی در منطق جدید

متصلۀ لزومیه در منطق سینوی و نسبت آن با استلزام اکید و شرطی ربطی در منطق جدید

شنبه 26 شهریور 1390  08:43 ب.ظ

                                                                                                                                                                                    تنها چکیده

تنها متصله ای که منطق دانان قدیم آن را شایستۀ عنوان متصلۀ حقیقی دانسته و قواعدی نظیرقاعدۀ وضع مقدم وقاعدۀ رفع تالی را تنها در آن جاری دانسته اند متصلۀ لزومیه است. اختصاص بحث تلازم بین متصلات و نیزتلازم بین متصلات ومنفصلات به لزومیات وعنادیات نیز جایگاه ویژه ای به متصلۀ لزومیه داده است. اگررابطۀ مقدمات با نتیجه درانواع قیاس درمنطق قدیم را نیزازنوع لزومی تلقی کنیم نقش کلیدی متصلۀ لزومیه و اهمیت سئوال از شروط صدق متصلۀ لزومیه و نسبت آن با انواع استلزام در منطق جدید و نیز شناسایی ساختار صوری آن بیش از پیش آشکارمی گردد. دراین مقاله ابتدا به بررسی شروط صدق متصلۀ لزومیه در منطق سینوی و احکام آن می پردازیم  سپس دیدگاه های مختلف در مورد نسبت متصلۀ لزومیه با استلزام اکید لوئیس و شرطی ربطی منطق ربط را بررسی، تحلیل و نقد می کنیم. این دیدگاه ها را می توان در رویکردهای زیر خلاصه نمود: رویکرد اول: متصلۀ لزومیه به دلیل اختلاف دیدگاه منطق قدیم ومنطق لوئیس درمورد چگونگی صدق متصله ای که مقدم آن ممتنع است با استلزام اکید یکی نیست. رویکرد دوم: شاید استلزام معنایی بیش ازسایرانواع استلزام به متصلۀ لزومی نزدیک باشد. رویکرد سوم: شرطی ربطی درمنطق جدید همان شرطی لزومی درمنطق قدیم است و منطق ربط گسترش منطق کلاسیک جدید. رویکرد چهارم: تعریف لوئیس ازاستلزام اکید دقیقا شبیه تعریف اثیرالدین ابهری از لزوم  است و احتمال اینکه متصلۀ لزومی همان استلزام اکید باشد دور از ذهن نیست. امّا دیدگاه این مقاله به عنوان رویکرد پنجم  در دو بخش سلبی و ایجابی تبیین می شود. در بخش سلبی با توجه به نوع علاقه بین مقدم و تالی در متصلۀ لزومی بر یکی نبودن متصلۀ لزومی و استلزام اکید تصریح می شود ودربخش ایجابی با تکیه بر برخی قرائن بر ربطی بودن منطق قدیم و قرابت متصلۀ لزومی با شرطی ربطی در منطق ربط تاکید می گردد. نکتۀ حائز اهمیت در این رویکرد این است که اولا با توجه به غیبت استلزام مادی در منطق قدیم، این منطق تنها با نظام هایی از منطق ربط که بدیل وجانشین منطق کلاسیک جدید محسوب می شوند  قابل مقایسه است نه نظام هایی که از دهۀ 1990 به بعد به عنوان توسعه و تکمیلی بر منطق کلاسیک جدید شکل گرفته اند. ثانیا حکم به ربطی بودن متصلۀ لزومیه به معنی وحدت منطق قدیم با یکی از نظام های منطق ربط نیست بلكه لازم است با شناسایی اصول و مبانی منطق قدیم و احکام متصلۀ لزومیه به کشف و تدوین این سیستم مبادرت شود.

واژه های کلیدی:  متصلۀ لزومیه، استلزام اکید، شرطی ربطی، منفصلۀ عنادیه، فصل مفهومی، عطف مفهومی، منطق ربط

 

 

این مطلب چکیده مقاله ای است که به زودی  منتشر و در اختیار علاقه مندان قرار می گیرد

 


نوشته شده توسط: مرتضی حاج حسینی | آخرین ویرایش:جمعه 1 مهر 1390 | نظرات() 

اسداله فلاحی
چهارشنبه 30 شهریور 1390 09:32 ق.ظ
با سلام
درباره برخی از اصول و قواعد منطق ربط، من گمان می‌كنم در آثار ابن‌سینا، تا آنجا كه من یادم می‌آید، نفیا یا اثباتا چیزی وجود ندارد. البته این به معنای آن نیست كه بنده با این دید و نگاه در جستجوی اصول و قواعد منطق ربط در منطق سینوی بوده اما چیزی نیافته‌ام. جای پژوهش بیشتر صد البته هست.

برای نمونه، به گمان شما، قاعده زیر كه «جایگشت» نام دارد آیا در متون منطق قدیم وجود دارد؟

اگر الف آنگاه اگر ب آنگاه ج
___________________

اگر ب آنگاه اگر الف آنگاه ج

چگونه می‌توان وجود یا عدم این قاعده را در منطق قدیم جستجو كرد؟ آیا شخصا، با متنی برخورد كرده‌اید كه این قاعده یا مشابه‌های آن را بیان یا نفی كرده باشد؟ و یا حتی قاعده‌ای را بیان كرده باشد كه مستلزم جایگشت باشد یا بتوان اسنتباط كرد كه صاحب متن احتمالا جایگشت را پذیرفته است؟
پاسخ مرتضی حاج حسینی : با سلام، متنی که در آن این قاعده مورد استفاده واقع شده باشد تاکنون نیافته ام اما آیا این قاعده جزء اصول یا قواعد پایۀ منطق ربط است که تصریح یا عدم تصریح به آن برای این دیدگاه تعیین کننده است؟
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.